Adam Wrzosek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adam Wrzosek
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 6 maja 1875
Zagórze (Sosnowiec)
Data i miejsce śmierci 26 lutego 1965
Poznań
Zawód lekarz patolog, antropolog, historyk medycyny

Adam Wrzosek (ur. 6 maja 1875 w Zagórzu, zm. 26 lutego 1965 w Poznaniu) – polski lekarz patolog, antropolog oraz historyk medycyny.

Życiorys

Urodził się w rodzinie szlacheckiej, herbu Dołęga. Rodzicami byli Józef Wrzosek i Pelagia ze Skibińskich[1]. Szkołę średnią rozpoczął w Piotrkowie, a zakończył w Łodzi, gdzie w 1894 r. otrzymał świadectwo dojrzałości[1]. Studiował w Kijowie, Zurychu, Berlinie, Paryżu, Krakowie i Wiedniu. Od 1910 roku był profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wykładał tam historię medycyny. W 1918 roku został profesorem na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. W 1920 zamieszkał w Poznaniu – został tu powołany na stanowisko organizatora i pierwszego dziekana nowo utworzonego Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego. W latach 1935–1939 kierował też Zakładem Historii Medycyny na Uniwersytecie w Wilnie. Był założycielem Polskiego Towarzystwa Antropologicznego i Towarzystwa Historii Medycyny a także redaktorem Przeglądu Antropologicznego oraz Archiwum Historii i Filozofii Medycyny. Był członkiem Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania. W czasie wojny mieszkał w Warszawie, przy ul. Madalińskiego 15. Tam zakładał i kierował w latach 1942–1944 jako dziekan Wydział Lekarski Tajnego Uniwersytetu dla Ziem Zachodnich w Warszawie[2], a potem był prorektorem Uniwersytetu[1]. Wykładał tam propedeutykę lekar­ską, historię i filozofię medycyny i antropologię, a po Powstaniu Warszawskiem – w Krakowie wykładał historię i filozofię medycyny[3]. W 1945 powrócił do Poznania, by odbudować zdewastowany przez okupanta niemieckiego Zakład Historii i Filozofii Medycyny i Zakład Antropologii. Wykładał tam historię i filozofię medycyny, logikę medy­cyny, etykę lekarską i antropologię. Od 1947 do 1957 przeniesiony na emeryturę, od 1957 do 1960 reaktywowany na profesora Katedry Historii Medycyny na Akademii Medycznej w Poznaniu. Wykładał tam historię, medycynę i propedeutykę lekarską. Od 1960 na emeryturze[3].

Żonaty z Marią Dąbrowską, z którą miał córkę Ludmiłę (zamężną – Krakowiecką).

Jego księgozbiór wszedł w skład zbiorów Muzeum Wydziału Lekarskiego UJ.

Dorobek naukowy

Dorobek uczonego stanowi około 460 pozycji (głównie z historii medycyny, propedeutyki lekarskiej, biologii, bakteriologii, antropologii, prehistorii, etnografii i kultury polskiej, w tym monografie wybitnych lekarzy - Jędrzeja Śniadeckiego, Ludwika Bierkowskiego, Józefa Majera, Karola Marcinkowskiego i Tytusa Chałubińskiego[1]).

Zajmował się także filozofią medycyny i należał do polskiej szkoły filozofii medycyny[4].

Założył dwa czasopisma: "Archiwum Historii i Filozofii Medycyny" oraz "Przegląd Antropologiczny"[1].

Odznaczenia

Upamiętnienie

Imię Adama Wrzoska nosi niewielka ulica na poznańskich Winiarach (odchodzi od Alei Solidarności, druga – niepołączona część – znajduje się między szpitalami MSW a wojewódzkim), a w przeszłości przesiadkowy przystanek MPK Poznań tamże (linia tramwajowa na Piątkowską, przemianowany na Osiedle Winiary).

Jego imię nosi także budynek Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego (Collegium Adama Wrzoska) przy ul. Rokietnickiej w Poznaniu[6].

Przypisy

  1. a b c d e L. Krakowiecka, Adam Wrzosek (6 V 1875 – 26 II 1965), „Kronika Miasta Poznania: kwartalnik poświęcony problematyce współczesnego Poznania”, 1966.04/06 R.34 (Nr 2), s. 104.
  2. Bożena Bujałowska. Wspomnienie o doc. Ludmile z Wrzosków Krakowieckiej (1900—1971). „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”. 17/2, s. 311-320, 1972. 
  3. a b Teresa Ostrowska, "Dzieje Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego i Akademii Medycznej (1919–1979)", Jan Hasik, Jacek Juszczyk, Poznań 1979 : [recenzja], „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 30 (2), 1985, s. 401 [zarchiwizowane].
  4. Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010
  5. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 21.
  6. Uchwała nr 44/2018 Senatu Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dnia 28 marca 2018 w sprawie nadania budynkowi, w którym zlokalizowane jest Centrum Symulacji Medycznej nazwy „Collegium Adama Wrzoska”

Bibliografia

  • Wielkopolski Słownik Biograficzny, PWN, Warszawa – Poznań, 1981, s.848.
  • Zenon Maćkowiak, Michał Musielak, Adam Wrzosek : życie i działalność, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2000.
  • Michał Musielak, Adam Wrzosek, (w:) Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010.

Linki zewnętrzne