Emmy Zehden

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Emmy Zehden
Data i miejsce urodzenia 28 marca 1900
Lübbecke, Westfalia
Data i miejsce śmierci 9 czerwca 1944
więzienie Plötzensee, Berlin
Przyczyna śmierci ścięcie
Stolperstein Emmy Zehden na Franzstraße 32 w Berlinie
Tablica z nazwą ulicy przy skrzyżowaniu z Saatwinkler Damm

Emmy Zehden, z domu Windhorst (ur. 28 marca 1900 w Lübbecke, zm. 9 czerwca 1944 w Berlinie) – niemiecka członkini wspólnoty religijnej Świadków Jehowy, która w czasie II wojny światowej została skazana na karę śmierci.

Emmy Zehden była żoną Niemca pochodzenia żydowskiego – Richarda Zehdena. Mieli przybranego syna, Horsta-Güntera Schmidta. Kiedy Horst wraz z dwoma innymi młodymi, którzy również należeli do Świadków Jehowy dostał powołanie do wojska, odmówił służenia Hitlerowi, przez co musiał się ukrywać. Emmy Zehden udzieliła całej trójce schronienia w swojej piwnicy. We wrześniu 1942 roku naziści odnaleźli kryjówkę i całą grupę aresztowano. Dwóch towarzyszy Horsta Schmidta ścięto. Emmy Zehden 19 listopada 1943 roku została skazana przez sąd na karę śmierci i dożywotnią utratę praw obywatelskich. Kilkukrotnie występowała z prośbą o ułaskawienie, wszystkie zostały jednak odrzucone. 9 czerwca 1944 roku została stracona poprzez ścięcie w więzieniu Plötzensee w Berlinie[1]. Jej mąż Richard zginął 5 listopada 1943 roku w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau[2], zaś przybrany syn Horst przeżył wojnę czekając w celi śmierci w więzieniu w Brandenburgu na wykonanie wyroku. Po wojnie ożenił się on ze współwyznawczynią, Hermine Koschmieder-Schmidt, która przeżyła pobyt w obozie koncentracyjnym KL Stutthof.

7 maja 1992 roku władze Berlina uroczyście nadały jednej z ulic miasta (w obecnej dzielnicy Charlottenburg-Nord) imię Emmy Zehden (Emmy-Zehden-Weg)[3]. W okolicznościowym przemówieniu przedstawiciel władz niemieckich pochwalił jej odwagę i podał ją jako przykład jednej z wielu „zapomnianych ofiar” wojny. W październiku 2011 roku na ścianie domu Emmy Zehden przy Franzstraße 32 w Berlinie odsłonięta została tablica pamiątkowa[4]. Jej imię nadano też jednej z ulic w mieście Lübbecke, miejscowości jej urodzenia[5][6].

Zobacz też

Przypisy

  1. Detlef Garbe, Between Resistance and Martyrdom. Jehovah's Witnesses in the Third Reich, The University of Wisconsin Press, Madison 2008, s. 346-347.
  2. Teresa Wontor-Cichy: Więzieni za wiarę. Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz. Oświęcim: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2003, s. 82. ISBN 83-88526-47-2.
  3. Emmy-Zehden-Weg (niem.). berlin.kauperts.de. [dostęp 2014-03-22].
  4. Gedenkveranstaltung für Emmy und Richard Zehden sowie Horst Schmidt (niem.). berlin.de. [dostęp 2014-03-21].
  5. Straßeninformationen zu dem Emmy-Zehden-Weg in 32312 Lübbecke, Westfalen (niem.). strassenweb.de. [dostęp 2014-03-22].
  6. Wachtturm Bibel- und Traktat-Gesellschaft der Zeugen Jehovas, e. V., Selters/Taunus: Purple Triangles “Forgotten Victims“ of the Nazi Regime A Remarkable Story of Resistance Guide to the History Exhibition. 1999, 2003, s. 24. (ang.)

Bibliografia

  • List otwarty Urzędu Dzielnicy Berlin-Charlottenburg do zborów Świadków Jehowy w dzielnicy Berlin-Charlottenburg, 09.07.1992 r.
  • Horst Schmidt: Der Tod kam immer montags. Verfolgt als Kriegsdienstverweigerer im Nationalsozialismus. Eine Autobiografie, Klartext-Verlagsgesellschaft 2003, ​ISBN 3-89861-201-5​ (polskie wydanie - Horst Schmidt: Śmierć przychodziła zawsze w poniedziałki. Prześladowany za odmowę służby wojskowej w okresie reżimu hitlerowskiego, Wydawnictwo A Propos, Wrocław 2006, ​ISBN 83-923380-4-9​.
  • Hermine Schmidt: Ocalona radość. Wspomnienia młodej dziewczyny z lat 1925-1945, Wydawnictwo A Propos, Wrocław 2005 ​ISBN 83-917339-5-5​, tytuł oryginału niemieckiego Die gerettete Freude, Gramma Book (Forlaget Gramma), 2005 Copenhagen Dennmark